Ciastka korzenne i pierniki (paprenjaci i medenjaci)

Ciastka korzenne i pierniki (paprenjaci i medenjaci)

Medenjaci (pierniki) to, jak sama nazwa wskazuje (med - miód), słodkie ciasteczka przygotowywane na bazie miodu, który nadaje im szczególny smak i sprawia, że są szczególnie popularnym deserem. Wyrobem pierników najczęściej zajmowali się pszczelarze, którzy na targach oprócz smacznych likierów i miodów pitnych serwowali również pierniki, czym wywoływali uśmiech na twarzach dzieci i dorosłych. Pierniki doprawiano do smaku wedle uznania, dzięki czemu można w nich znaleźć gałkę muszkatołową, szafran, skórkę cytryny, a także napoje alkoholowe, takie jak rum, rakija lub prošek. Upieczone pierniki były często polewane białym lukrem, przygotowanym z białek jaj i cukru pudru, a także dekorowane różnymi wzorami.

 

Pierniki są przyrządzane z ciasta, które robi się z mąki, proszku do pieczenia, cukru i jajek oraz aromatycznych dodatków: goździków, cynamonu i obowiązkowego miodu. Do tego celu najczęściej używa się miodu szałwiowego, chociaż pierniki będą równie smaczne z innych rodzajów tego słodkiego i gęstego pszczelego produktu. Kolor wybranego miodu ma wpływ na kolor samego ciasteczka. Miód miesza się z ciastem prawie na gorąco, a następnie ciasto ugniata się, zwija i kroi na różne kształty, od najprostszych kółek, po serca i gwiazdy, które są szczególnie popularne w okresie świątecznym.

 

Kolejny tradycyjny chorwacki przysmak, który zawiera miód to paprenjak (ciastko korzenne), chrupiące ciastko, które swoją nazwę zawdzięcza słowu papar (pieprz). W tym kontekście tak naprawdę nie odnosi się tylko do jednej konkretnej przyprawy, bo słowo papar było kiedyś ogólną nazwą przypraw i dlatego w tym ciastku możemy znaleźć starte goździki, gałkę muszkatołową i cynamon. Ponieważ są to twardsze ciastka, formowało się je przy użyciu różnych foremek, a swoim pięknym zapachem przyciągały ciekawskich do kuchni, którzy chcieli skraść przynajmniej jedną sztukę. Na Hvarze popularne są hvarski paprenjaci, robione przy wielu okazjach, dlatego można je znaleźć zarówno podczas różnych uroczystości, jak również w wielu domach jako codzienna słodka przekąska.

 

Chociaż nazwa pochodzi od słowa papar (pieprz), to na Hvarze nie dodaje się tej przyprawy, ale w kontynentalnej Chorwacji i Zagrzebiu jest ona wśród składników tego przysmaku, dzięki czemu zyskuje specyficzny aromat. Pieprz to nie jedyna różnica między regionalnymi wersjami paprenjaka. Mianowicie, podczas gdy nad morzem głównym tłuszczem używanym w cieście będzie oliwa z oliwek, w Zagrzebiu i okolicach bardziej dostępny jest jednak smalec. Przed przygotowaniem ciasta, miód należy ugotować i usunąć powstałą pianę. Do schłodzonego miodu dodaje się oliwę z oliwek, podgrzane wino prošek z przyprawami i mąkę, która wchłonie wszystkie składniki płynne, tworząc miękkie ciasto, które następnie należy rozwałkować i wykroić ciasteczka. Podobnie jak pierniki, ozdabia się je lukrem, a często nawet używa foremek w kształcie pieczęci, aby nadawały im ciekawy kształt.