Tramontana – bardziej miłosierna siostra bory

Tramontana – bardziej miłosierna siostra bory

Według Iana Gibsona, twórcy biografii Salvadora Dali, słynny artysta z powodu wiatru tramontana przeprowadził się z Figueres do Barcelony, nie mogąc już dłużej znieść jego wiania. W Chorwacji tramontana jest północnym, chłodnym wiatrem, zwiastującym najczęściej ładną pogodę.

 

Nazwę otrzymała od łacińskiego słowa ‘transmontanus', co znaczy „przez góry”. Włoskie znaczenie słowa tramontana to „północna gwiazda”. W Chorwacji, miejscowi zmienili kilka liter w nazwie, można zatem usłyszeć różne warianty: tramuntana, termuntana, trmuntana, trmuntona czy tarmuntona, ale nazwa pozostała rozpoznawalna.

 

Tramontana powstaje z mas powietrza, które częściowo ochłodziły się gdzieś w Dolomitach we Włoszech lub bardziej na północ, w górach sąsiednich krajów. Masy napływają nad Adriatyk z dość dużą szybkością, a potrafią zaskoczyć nas podmuchami o zwiększonej prędkości, gdyż tramontana jest jednak podobna do prawdziwej bury, tyle że wieje prosto z północy i nie ma takiej siły i tak silnych uderzeń, jakie potrafi mieć prawdziwa bura. Ponieważ zwykle zapowiada pojawienie się silniejszej siostry - bury, mówi się, że tramontana to szykująca się bura.

 

Latem pojawia się jako lokalny wiatr, który jest przejściowy i krótkotrwały oraz zwykle mija po jednym dniu, potrafi jednak utworzyć duże fale, zwłaszcza z dala od brzegu. W ekstremalnych sytuacjach, w szczególności na otwartym morzu, potrafi osiągnąć siłę bury. Informacja ta jest szczególnie użyteczna dla żeglarzy, bo jako miejsc do cumowania należy wówczas unikać zatok otwartych na północ.

 

Żeglarze kochają ją, mimo wzburzonego morza, bo może przybrać siłę do 25 węzłów, przez co zapalonym miłośnikom daje dobrą zabawę, gdyż wieje mocno i stale. Szczególnie uwielbiają ją surferzy w zatoce Preluk, gdzie tramontana stworzyła raj na ziemi. Z powodu naturalnego fenomenu, który doprowadza do podwyższenia różnicy temperatury między lądem i morzem, dochodzi do napływania wiatru przez zatokę. Tramontana jest w Preluku najsilniejsza między piątą i siódmą rano, stąd o świcie na Kvarnerze potrafi zebrać się nawet kilkuset surferów.